تاریخ انتشار:1399/02/25 - 16:54 | کد خبر : 7801

از شنبه

از شنبه صبح زودتر بیدار می‌شوم. از شنبه درس می‌خوانم، رژیم می‌گیرم، دیگرسیگار نمی‌کشم، اصلا از شنبه یک آدم دیگر می‌شوم. فارغ از اینکه چقدر این جملات را به خودمان گفتیم و انجام ندادیم، این یک روی روز شنبه است،

یادداشت های برای دوروترین روز هفته

سیدمهدی احمد پناه

از شنبه صبح زودتر بیدار می‌شوم. از شنبه درس می‌خوانم، رژیم می‌گیرم، دیگرسیگار نمی‌کشم، اصلا از شنبه یک آدم دیگر می‌شوم. فارغ از اینکه چقدر این جملات را به خودمان گفتیم و انجام ندادیم، این یک روی روز شنبه است، روی دلگرم‌کننده و امیدساز. ما حتی شنبه‌های چلچراغی هم داریم. روزی که نشریه روی دکه‌ها می آید با شعار « شنبه خوب، شنبه چلچراغ». که برای ما همان روی انگیزشی شنبه است. اما شنبه روی دیگری هم دارد. روی دیگری که می‌گوید، «شنبه خر» است. روزی است که دوباره باید به سر کاری که دوست نداریم برویم. روزی است که مزه خواب خوش دیروز را به کاممان تلخ می‌کند. شنبه حتی برای گرفتن مراسم عروسی و رزرو تالار آخرین گزینه انتخابی عروس و دامادهاست. بعضی معتقدند آنقدر نچسب است که تئاتری‌ها دلشان نمی‌خواهد هیچ اجرایی داشته باشند و شنبه‌ها تئاتر را تعطیل کرده‌اند. شنبه روزی است که وقتی از خواب بیدار می‌شویم، بعد از تعطیلی پایان هفته بازار ارز و صرافی‌ها متوجه می‌شویم که ارزش دارایی‌های داشته و نداشته‌مان نصف شده. روزی است که با دیدن قیمت‌ها امیدمان برای تهیه آنچه نقشه‌اش را در سر داشته ایم به باد می‌رود. روزی است که از خواب بیدار می‌شویم و می‌فهمیم که «آن» هواپیمای مسافربری توسط «این» موشک‌ها ساقط شده.

حالا مدتی است که عبارت «از شنبه» از زبان مسئولین و برنامه ریزان کلان کشور هم شنیده می‌شود.

از شنبه 16 ام …

از شنبه 23 ام …

از شنبه 30 ام …

از شنبه …

اما در این عبارت « از شنبه» که از زبان مسئولین شنیده می شود، هر دو روی ماجرا دیده می‌شود. برای عده‌ای روی دل گرم کننده و امید‌بخش شنبه پدیدار می‌شود و تصور می‌کنند قراراست زندگی به روال عادی خود بازگردد و همه چیز تحت کنترل مسئولین عزیز و دلسوز است. ولی برای خیلی‌ها روی دیگر شنبه تداعی می‌شود. رویی که آمیخته با بوی ترس و مرگ و بیماریست. رویی که ممکن است روی شنبه را سیاه‌تر کند.

جمعه شروع هفته‌اس
امیر اردلانی

ابتدايي بودم، دقيقا يادم نيست چه پايه‌اي. هر جمعه پخش می‌شد. اين‌كه تصويرش چه بود، يادم نيست، اما شعرش را واو به واو و رِ به رِ حفظم.

شنبه شروع هفته‌اس وقت تلاش و كاره

يك‌شنبه و دوشنبه هر كسي كاري داره

سه سه سه سه‌شنبه روز ميون هفته‌اس

وقتي كه چهارشنبه شد روز سه‌شنبه رفته‌اس

چه خوبه پنج‌شنبه‌ها دوسِش دارن بچه‌ها

شبش رو خوب می‌خوابن به انتظار فردا

وقتي رسيد به جمعه هفته ديگه تمومه

هر كي كه شاد نباشه هفته اون حرومه

از اول تا آخر اين شعر چِرتِ مطلق بود. انگار كُلش را سروده بودند كه برسند به آخرش، به جمعه. وگرنه اين‌كه وقتي كه چهارشنبه شد، روز سه‌شنبه رفته است كه ديگر گفتن نداشت. مگر تو ٤٠ سال گذشته حتي يك بار اتفاق افتاده كه چهارشنبه بيايد و سه‌شنبه هم هنوز باشد. يا مثلا اين‌ را كه بچه‌ها شب‌هاي جمعه را دوست دارند، همه می‌دانستند. بچه‌ها كه هيچ، پدر و مادرها هم دوست دارند، اموات هم دوست دارند شب‌هاي جمعه را.

من خودم به آخر اين شعر توجه ويژه‌اي داشتم؛ آن‌جاش كه می‌گفت اگر جمعه را شاد نباشي، هفته‌ات حرام شده. انصافا هم شاد بودم. اما جمعه من يك روز كامل نبود؛ جمعه من تا ظهر بود، تا ناهار. از ظهر كه رد می‌شد، صداي پاي شنبه را می‌شنيدي، عصر بويش را حس می‌كردي و غروب كه می‌شد، ديگر رسما وارد شنبه شده بوديم و از جمعه هيچ‌چيز به جز اسمش باقي نمانده بود. آن وقت بود كه شاد بودن مرد می‌خواست و من نبودم.

هميشه فكر می‌كردم حسِ بدِ نسبت به شنبه به خاطر درس و مدرسه و مشق‌هاي زياد آخر هفته و اين‌هاست، و مدرسه كه تمام شود، تمام می‌شود، اما نشد.

تازه امروز در آستانه ۳۰ و خرده‌اي سالگي فهميده‌ام كه همه شنبه را دوست ندارند، فقط شدت دوست نداشتنشان فرق می‌كند. براي كسي كه امتحان دارد، شنبه خر است، و براي كسي هم كه چِك دارد، بدتر. اصلا همه اين‌ها را بذاريد كنار، اين شنبه اين‌قدر آدم به‌دردنخوري است كه هيچ‌وقت حتي يك قرار دوستانه  را هم دَرِش نمي‌گذارند، حالا عروسي و جشن تولد و اين‌ها به كنار.

يك دليل ديگر هم براي دوست نداشتنش دارم. من احساس می‌كنم كل قدرت، پول، اسلحه و امكانات هفته براي شنبه است و باقي روزها مستعمره شنبه هستند. حتي اجازه نداشتند براي خودشان به طور مستقل اسم انتخاب كنند. همه شنبه، با پيشوند يك عدد آن هم احتمالا براي آن‌كه جايشان را گم نكنند. يك درصد هم فكر نكنيد كه جمعه يك نيمچه استقلالي دارد، گول اسمش را نخوريد. گمان می‌كنم بدون اجازه شنبه آب هم نخورد. اسم خودش را گذاشته مرد. كه چي اين‌قدر راحت خودت را تحويل شنبه می‌دهي.

فكر می‌كنم در دنياي روزهاي هفته، شنبه يك ديكتاتوري شبيه به سرهنگ قذافي باشد؛ سرشار از رذایل اخلاقي كه با تهديد و پول و اين‌ها مثلا دختر يك‌شنبه يا همسر سه‌شنبه را به عقد خودش درآورده. تصويري از ديگر روزها ندارم، اما مطمئن هستم پنج‌شنبه جاستين ترودوئه.

كابوس‌هاي هولوگرافيكِ شنبه‌لوكـــي!
حامد وحیدی

شنبه امر مستقبل است در قبال جمعه؛ اگرچه دائما در دامان روزهاي ديگر براي امر اتوپيك احضار مي‌شود، اما چه‌ بسيار دفعات كه شاهد زوالي محتوم است. براي دلدادگان، رخسارش موقرانه و با تشريفات است و براي ميانمايگان ترجمانِ شداید و عسرت. آن‌كه مي‌گويد «آري» در آوردگاه شنبه ميل به «نه» دارد، اگرچه دامن‌كشان خلعت ملون و فريباي مثبت‌انديشي جابه‌جا مي‌كند.

شنبه امر مستقبل است در قبال جمعه؛ اگرچه دائما به سويش مي‌شتابيم و در آستانه رواقش از او مي‌گريزيم. تسلسلي است ناگزير كه انديشه‌اي جز ابطالش در دل نپرورند. عاشقي‌‌ است معشوق‌كُش، سفري ا‌ست از سر اجبار، راهي ا‌ست پرسنگلاخ، سيري ا‌ست بي‌آفاق و انفس، مرشدي ا‌ست بي‌سالك و كريه‌المنظر در مخيله آناني كه جمعه را بزك و الباقي را دوزك مي‌كنند.

شنبه امر مستقبل است در قبال جمعه؛ اگرچه دائما از زمين و زمان فحش مي‌خورد. روز حراج آمال و حوایج و انتظار براي رسيدن به جمعه‌بازاري ديگر. وقت خوش لبيك به احلام، چرت و قيلوله. موسمِ آشتي با «نمي‌توانم» و قهر با «مي‌توانم»، هنگامه ارجح دادن بدترها به بدها و فصل طبخ پيتزاي قورمه‌سبزي.

شنبه امر مستقبل است در قبال جمعه؛ اگرچه دائما در آن قهوه‌هاي تلخ آلترناتيو چاي‌هاي شيرين شده باشند. وقت خانه‌نشيني سرخابي‌ها و مسحور شدن به هنرنمايي رونالدو و مسي. روز حرمتِ به تماشا نشستن تئاتر. مجلس ترحيم جديدترين شماره‌هاي جرايد ابتر روي دكه‌هاي روزنامه‌فروشي و نگاه‌هاي مات و مشكوك به قتل عابران به آن‌ها.

شنبه امر مستقبل است در قبال جمعه؛ اگرچه دائما در دادگاه به جرم بدنامي، محكوم به رجم مي‌شود. متهم هماره در تعقيبي كه تنها ورود برادر ناتني‌اش، «يك‌شنبه»، مي‌تواند منجي‌اش شود. او مي‌داند كه بالاخره روزي به دست راكبي مسلح ترور خواهد شد، يا به ضيافتي ابدي به صرف خون و نيشتر دعوت خواهد شد. اصلا او ذاتا براي سركوب شدن و به قتل رسيدن ساخته شده. او آمده تا با نشستن پسوندهاي يك، دو، سه، چهار و پنج در كنار نامش معنايي باشد براي اهدافي ديگر.

شنبه امر مستقبل است در قبال جمعه؛ اگرچه دائما مرده‌شوي تركيبش را مي‌برد. فرزندِ سرراهي و بدشگون آقاي «هفته» كه يادش رفته چگونه روزي فرزند برومند و نخستش را دوست داشت. اصلا شنبه خود كروناست؛ ويروسي كه از سر دل‌تنگي دوست دارد در كالبدها سكنا گزيند و در معشوق فنا شود، اما ژل‌اندود و كف‌مال خنجر بر قلبش مي‌زنند. او همان فرزندي است كه خانواده‌اش هرگز او را درك نمي‌كنند و پيوسته مخالف ازلي او هستند.

شنبه امر مستقبل است در قبال جمعه؛ اگرچه دائما حسرت‌زده برادران ناتني‌اش در فرنگ است. هفته‌اي يك بار اطراف ما آفتابي مي‌شود، اگرچه چشم‌ها شور و سويِ ديدنش را ندارند. او قرن‌هاست مومنانه به عهد هفتگي‌اش پاي‌بند است؛ مي‌آيد تا برود، زنده مي‌شود تا بميرد، مي‌سرايد تا سروده شود و مي‌خندد تا بخنديم. بامداد خمار شنبه مي‌آيد تا راوي شب شراب عيش جمعه باشد، به يك‌شنبه معناي استمرار دهد و هويت ساير اقاربش را معنا بخشد. مستقبلِ شنبه مضارع مي‌شود، اگرچه در ماضي به نسيان سپرده مي‌شود.

وارونه‌کار
پانیذ میلانی

وقتی در گروه واتس‌اپ مجله که برای جلسه تحریریه زده شده بود، سوژه شنبه مطرح شد، همه دلشان از شنبه خون بود. همه می‌گفتند وقتی می‌خواهند کاری را انجام دهند و تنبلی‌شان می‌آید، می‌گویند از شنبه شروعش می‌کنم تا با عذاب وجدان وارده مقابله کنند. اما من هیچ‌وقت چنین حسی را تجربه نکردم. شاید فکر کنید می‌خواهم بگویم من خیلی خاصم و یک تیرماهی مغرور چپ‌دستم که کارهایم را همیشه سر وقت انجام می‌دهم، اما اشتباه می‌کنید. مادربزرگ من یک اصطلاحی داشت که برای آدم‌هایی مثل من به کار می‌برد: «وارونه‌کار».

من هیچ‌وقت پیش خودم نگفتم اوه از شنبه شروع می‌کنم به مرتب بودن و گزارش‌هایم را سر وقت می‌فرستم تا دبیر و سردبیر و صفحه‌بند و گرافیست  و سایر دست‌اندرکاران در دلشان فحشم ندهند. من همیشه می‌گویم از همین الان شروع می‌کنم و این همین الان کی است؟ دقیقا ساعت سه صبح.

نمی‌دانم چرا، اما مغز من وارونه‌کار است و در روز که زمان کار و کوشش است، هیچ تلاش و همکاری از خودش نشان نمی‌دهد و تقریبا خاموش است، اما در شب سریع موتورش روشن می‌شود و تند و تند فعالیت می‌کند، به خاطر همین، اگر به ای‌میل دبیر من نگاهی بیندازید، می‌بینید که تمام گزارش‌ها و ای‌میل‌هایی که از من دارد، بین ساعت دو تا چهار صبح به دستش رسیده.

خلاصه که می‌خواهم بگویم امیدوارم خداوند خبرنگارانی مثل من را نصیب هیچ دبیر و سردبیری نگرداند.

* پاسخ سین. دال و دال. بعد از خواندن متن یادداشت خانم میلانی: الهی آمین!

استار دی

 بدری مشهدی

از سال‌ها پیش، مهران شکل شنبه‌های من را عوض کرده بود، یک عصر شنبه بهاری که از دانشگاه برمی‌گشتم و یک‌دفعه به سرم زد موقع پیاده شدن از خطی‌های سید خندان تا مبارک‌آباد را پیاده گز کنم، تصادفی مهران را دیدم. یک گوشه از پارک صدف با چند تا جوان هم‌سن‌وسال خودم حلقه زده بودند و طراحی می‌کردند، یک‌دفعه کشیده شدم سمتشان، به یک نیروی درونی که امروز بعد از گذر این همه سال خیال می‌کنم بیشتر از این‌که تصادف بوده باشد، معجزه بوده. برای منی که از وقت مدرسه رفتنم تا ترم آخر دانشگاه به هر ترفندی متوسل می‌شدم که شنبه بخزم کنج و کناری و مجبور نباشم از خانه بزنم بیرون، حتما معجزه‌ای اتفاق افتاده بود که عصر شنبه به‌ هر حال و روزی که بودم، خودم را می‌رساندم به حلقه هنری مهران که انرژی تا آخر هفته‌ام را یک‌جا ذخیره کنم. خیلی‌ها را دوروبرم دیده بودم که شنبه را روز تنبلی و کرختی می‌شمرند و دست و دلشان به کار نمی‌رود و همین تنبلی اول هفته‌ام را بیشتر توجیه می‌کرد. نمونه‌اش، هما خانم خیاط، از وقتی بچه بودم تا روزی که از محله‌مان رفت، شنبه‌ها خیاط‌خانه‌اش را می‌بست، به سنگینی روز شنبه عقیده داشت، به این‌که نباید توی این روز لباسی برید و دوخت و هیچ کار دیگری را شروع کرد که اگر کاری بکنی، سنگینی این روز نحسی‌اش را سایه می‌کند به نتیجه کار. تا قبل دانشگاه من هم حرف‌هایش را باور داشتم و کسلی شنبه‌هایم را می‌گذاشتم به حساب سنگینی این روز. بعدتر که دانشگاه‌رفته شدم، ورژن باکلاس‌تر این عقیده را از یکی از هم‌کلاسی‌هایم شنیدم. این‌که شنبه‌ها سایه زحل بر زمین مستولی می‌شود و انرژی‌های زمینی را به سوی خودش می‌کشد… خلاصه که به هر شکل و زبانی، من قانع می‌شدم که این کسالت اول هفته‌ای را درمانی نیست، اما مهران همه این باورها را با اصراری که به برگزاری کلاس‌های عصر شنبه‌اش داشت، به هم ریخت. پارک صدف عصر شنبه‌اش پر شد، رفتیم فرهنگسرای اندیشه، بعدتر که جور نشد، رفتیم فرمانیه، بعدتر… خلاصه که دور تهران را چرخ زدیم برای چند متر زمین خدا که عصرهای شنبه‌اش چند نفر مشتاق هنر را کنج دلش جا بدهد. توی این سال‌ها زمین چرخید و چرخید، اما حریف نشد حلقه ما را به هم بزند، هنوز که هنوز است، ما چند نفر عصرهای شنبه، پرانرژی جمع می‌شویم دور هم. مهران به ما باورانده که خداوند عشق را در روز هفتم خلقت آفریده، در روز ستاره.

یک روز یک «شنبه» خوب خواهد آمد
سهیلا عابدینی

هر طور که حساب کنیم، بالاخره یک «شنبه» خوب حق ماست. وقتی‌ که جمعه‌ها از قدیم‌الایام خون جای بارون می‌چکید و پنج‌شنبه هم با اموات سروکار داشت و روز قبلش هم خسته طولِ روزهای کاری هفته بود و همین‌طور تا ابتدا که برگردیم، از هر روزی چیزی پیدا می‌شود که انگار اگر از همان ابتدا، شنبه، همه‌ چیز خوب شروع شده بود، باقی روزها سرشت متفاوتی پیدا می‌کردند. من هم مثل همه شاکیان «شنبه»، روزگارم به گلایه می‌گذشت، تا این‌که قرارداد کار در یک اداره‌ای با عنوان پژوهش‌گر بستم. دو روز حضور فیزیکی در محل کار الزامی بود و باقی روزها این اختیار را داشتم که دورکار باشم. شنبه‌ها بیشتر اوقات من در اتاق تنها بودم. رئیس بخش که با من هم‌اتاق بود و بیشتر کارمندان اداره آن روز در جلسات متعدد بودند. در خلوتی اتاق که میز کار من یک گوشه آن بود و میز کار رئیس بخش در گوشه دیگرش، راحت بودم و راحت هم کار می‌کردم. اجازه داشتم چون موبایل آنتن نمی‌داد، از تلفن خط مستقیم استفاده کنم، خودم بروم چایی بریزم از آشپزخانه بخش و از تمام دم‌نوش‌ها و دیگر بسته‌های کیسه‌ای نوشیدنی روی میز استفاده کنم. کسی کاری به من نمی‌سپرد و من کار مشخص خودم را می‌کردم. ساعت دو و سه هم معمولا مهمان سفره گیاهی‌جات رئیسم بود که به ‌خاطر رژیم او قرار شده بود من غذا نیاورم و شریک باشم. شنبه بهترین روز کاری من بود، از هفت ساعت کار واقعا شش ساعتش مفیدِ مفید بود. روزهای دیگر وضعیت به روال عادی برمی‌گشت. من باید کارهای اداری هم انجام می‌دادم، تلفن‌های کاری و خانوادگی رئیس را هم که با تلفن اتاق انجام می‌شد، مجبور بودم تحمل کنم، چای یا آب جوش را هم باید منتظر می‌ماندم خانم ابراهیمی هر وقت از جلو اتاق ما رد شد و یادش بود، با مزه جوشیدگی و اشتباهی در لیوان همکار دیگری بیاورد. اگر موبایل را شارژ می‌کردم، یا چند دقیقه‌ای از پشت میز بلند می‌شدم، یعنی حواسم به کار نیست. همکارهای دیگر بخش‌ها هم مدام می‌آمدند و می‌رفتند. بعضی ‌وقت‌ها هم با ردوبدل کردن اخبار همکاران بخش‌های دیگر وقتشان می‌گذشت. سالن‌ها دوربین داشت و همه در اتاق‌ها جمع می‌شدند و با یک حساب سرانگشتی از هفت ساعت کار مفید سه ساعت هم کاری انجام نمی‌شد. روزهای دیگر هم به همین منوال می‌گذشت. من معمولا یکی دو روز آخر هفته را از کتاب‌خانه دورکاری می‌کردم. پنج‌شنبه و جمعه هم در خانه درگیر همان اموات و سکوت و خاموشی سپری می‌شد. روزهای «شنبه» چند سال بهترین روز من بود. بعدها برای این‌که بقیه روزها هم مثل شنبه خوب شوند، همان شنبه را هم از دست دادم و همه‌ چیز از سرچشمه گِل‌آلود شد.

برچسب ها:
نوشته هایی دیگر از همین نویسنده: 40cheragh

نظر شما

دیگه چی داری اینجا؟