بیچاره شدیم رفت!

152

شمارش معکوس برای ورشکستگی فوتبال ایران

مهدی شریفی

یک- چه کسي فکر مي‌کرد ترکش‌هاي سقوط بازار سهام نيويورک به باشگاه پيام مشهد و ماشين‌سازي تبريز برسد. این دو تیم که نامشان را نوشتم، دیگر در لیگ برتر حضور ندارند. نام این دو باشگاه را نوشتم که بگویم در دهکده جهاني همه چيز امکان‌پذير است. اگر به یاد بیاورید، بحران اقتصادی جهان از سقوط ارزش سهام داو جونز آمريکا شروع شد و درنهایت يقه اروپايي‌ها را گرفت و حالا دامنه‌اش تا آسيا هم کشيده شده است. تا خراسان، تا آذربايجان، تا کرمانشاه و هر جایی که فکرش را بکنید. فوتبال يکي از حلقه‌هاي اين زنجيره مالي جهاني است. يقه فوتبال حالا در دستان بحران مالي است و البته خوب می‌دانید که بحران جهاني اقتصاد به‌طور محسوس اثرات خود را روي اقتصاد ايران گذاشته، پس از پايين آمدن قيمت نفت، بودجه بخش‌هاي مختلف هم به‌طور آشکار رو به افول گذاشته است.

دو- در اين بين بخش‌هايي که فانتزي هستند و براي سرگرمي مردم به وجود آمده‌اند، ضربات بيشتري مي‌خورند، زيرا دولت‌ها سعي خواهند کرد بيشتر به قضيه امرار معاش مردم رسيدگي کنند تا به سرگرمي آن‌ها، که مردم هم اين امر را ترجيح مي‌دهند. فوتبال هم از این قاعده مستثنا نیست. به‌طور معمول وقتي بحران اقتصادي جهاني مي‌شود، بنگاه‌هاي بزرگ اقتصادي بيشترين ضربه را مي‌خورند تا کوچک‌ترها. اما در فوتبال ايران ماجرا برعکس است. به نظر مي‌رسد ابتدا باشگاه‌هاي کوچک‌تر به مشکل برمي‌خورند. حدود هشت سال پیش می‌گفتند تيم‌هاي پيام مشهد، ماشين‌سازي، نساجي مازندران و شيرين فراز کرمانشاه اولين سري از باشگاه‌هاي ايراني هستند که با مشکل اقتصادي روبه‌رو شدند و اين قضيه تا جايي ادامه پيدا کرد که سازمان ليگ مجبور شد بازي‌هاي آن‌ها را لغو کند. اما حالا همه باشگاه‌ها مشکل مالی دارند. ماجرای نفت تهران و سپیدرود رشت هم نشان داد که باشگاه‌ها چقدر مشکل دارند. درهرحال با اين‌که اين باشگاه‌ها طي چند سال اخير مشکلات مالي زيادي داشتند، اما هيچ‌گاه اين مشکلات به قدري نبود که مجبور به کناره‌گيري از مسابقات ليگ شوند.

سه- مسئله مهم این است که در حال حاضر باشگاه‌هاي زيادي وجود دارند که در آستانه ورشکستگي کامل هستند. در اين بين تيم‌هاي خصوصي از شکنندگي بيشتري برخوردارند، اما دولتی‌ها حالا وضعیتی مثل خصوصی‌ها دارند. با توجه به پايين آمدن قيمت نفت، بودجه کارخانجات و سازمان‌ها نيز کاهش پيدا خواهد کرد و به‌طبع بودجه تخصيص داده‌شده به باشگاه‌هاي وابسته به اين سازمان‌ها و کارخانجات پايين خواهد آمد. درحالي‌که کارخانجات فولاد ایران با روند نزول قيمت جهاني فولاد مواجه هستند و حتي سهام آن‌ها به شدت افت کرده است، باشگاه‌هاي فولاد خوزستان و فولاد مبارکه و حتی سپاهان و ذوب آهن هم بودجه کمتري از کارخانه‌اي که به آن وابسته هستند، مي‌گيرند. البته اين امري طبيعي است که وقتي کارخانه‌اي که به آن وابسته هستيد، دچار مشکل مالي مي‌شود، باشگاه هم بودجه کمتري دريافت مي‌کند و ديگر مثل گذشته نمي‌تواند به رويه خود ادامه دهد و اين براي مديران، مربيان و بازيکنان که به اين شرايط عادت نکرده‌اند، بسيار سخت است. اکثر باشگاه‌هاي ايراني مشکل مالي دارند و با شرايطي که به وجود آمده، تنها راه‌حل، کاهش هزينه‌هاست که بسيار سخت است.

چهار- اکثر مديران ايراني بر اين امر صحه مي‌گذارند که کاهش هزينه مي‌تواند ضربه اين بحران اقتصادي را بگيرد، اما اين امر از سوي مربيان و بازيکنان تا حدودي غيرقابل قبول است. يکي از بازيکنان تيم‌هاي معروف تهراني که نمی‌خواهد نامش برده شود، در اين‌باره مي‌گويد: «اگر قرار باشد از قراردادهاي کنوني که با قطر هم قابل مقايسه نيست، کم بکنند، ما هم مي‌رويم قطر بازي مي‌کنيم.» بازيکنان ايراني که از باشگاه‌هاي خود پول‌هاي هنگفتي مي‌گيرند، به هيچ عنوان راضي نمي‌شوند باشگاه‌ها از قراردادهاي آن‌ها نسبت به سال‌هاي گذشته چيزي کم کنند. اگر هر باشگاهي بخواهد به صورت انفرادي از قرارداد بازيکنانش کم کند، به هيچ جايي نخواهد رسيد. اما اگر تمام مديران باشگاه‌ها به اين توافق برسند که مثلا 20 درصد از قرارداد مربيان و بازيکنان کم کنند، آن موقع مي‌توانند اين کار را انجام دهند. به نظر مي‌رسد باشگاه‌هاي ايراني روزهاي بسيار سختي را پيش رو دارند، چون آن زماني که قيمت نفت 140 دلار بود، مشکلات زيادي براي تامين هزينه خود داشتند و حالا که قيمت نفت به 50 دلار رسيده، به‌طور قطع مشکلات آن‌ها دوچندان مي‌شود. روزهاي سخت فوتبال ايران قبلا پیش‌بینی شده بود و حالا ادامه روند بحران اقتصادي جهان مي‌تواند یکی از پایه‌های فروپاشی و ورشکستگی باشگاه‌هاي فوتبال ايران شود. درواقع باید کم‌کم باور کنیم که بیچاره شدیم، رفت!

شماره ۷۱۵

یک جواب دهید